Không phải muốn gì cũng có

Một hàng dài tàu container khổng lồ chờ đợi để cập cảng Los Angeles và Long Beach. Đối với Weston LaBar, người đứng đầu Hiệp hội Vận tải hàng hoá cảng khi đó, hàng chục tàu chở hàng từ châu Á mang theo cảm giác rùng rợn của một cuộc “xâm lăng” sắp xảy đến.

Và trận chiến thực sự bắt đầu, không phải theo nghĩa quân sự. Đó là khởi đầu của một cuộc đại khủng hoảng, một cú sốc về nguồn cung khiến một số nhà kho hoặc nhà máy không đủ khả năng sản xuất. Đỉnh điểm là cảnh báo về một kỳ nghỉ lễ bị “phá huỷ” bởi lạm phát và khiến trẻ em thất vọng vì chờ đợi những món quà.

Thực ra, biểu tượng của căng thẳng nguồn cung như việc tàu Ever Given bị kẹt ở kênh đào Suez là những gì duy nhất còn sót lại của năm 2021.

Những con tàu ngoài khơi bờ biển California dần trở thành một hình ảnh quen thuộc của nền kinh tế thế giới bị ảnh hưởng bởi đại dịch, vì nó làm nổi bật sự mất cân bằng sâu sắc. Khi mà người tiêu dùng Mỹ được trợ giúp nhờ kích thích tài chính, vắc xin dồi dào và thị trường việc làm phục hồi nhanh chóng, những tuyến giao thông huyết mạch xung quanh họ lại bị tắc nghẽn.

Rất ít nơi trên thế giới thoát khỏi tình trạng “nút thắt cổ chai”. Tàu, xe lửa, xe tải và máy bay là những phương tiện dựa vào sức người khoẻ mạnh để duy trì lịch trình chặt chẽ, giúp cho hoạt động diễn ra suôn sẻ.

Tại Anh, nhiên liệu cạn kiệt do thiếu tài xế giao hàng hậu Brexit. Đối với các nhà sản xuất thiết bị điện tử và các công ty ô tô, tình trạng thiếu chip nhớ đã nhắc nhở thế giới về việc nhiều thiết bị hoạt động nhờ các đĩa bán dẫn nhỏ được sản xuất chủ yếu ở Đài Loan và Hàn Quốc.

Các công ty từ Anh, Đức đến Ai Cập, Peru đều vật lộn để đảm bảo nguồn nguyên liệu thô và cảnh báo tình hình giá cao sẽ kéo dài. Hoá đơn sinh hoạt trở thành gánh nặng với người tiêu dùng khắp mọi nơi khi chí phí không ngừng tăng lên.

Các chuỗi cung ứng phải mất vài quý để tháo gỡ các vấn đề và sẽ không thể tự khắc phục nhanh chóng. Từ Los Angeles đến Rotterdam, các chuyên gia logistics cảnh báo tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng sẽ không suy giảm cho đến năm 2023. Như Lars Jensen, giám đốc điều hành của công ty tư vấn hàng hải Vespucci tại Copenhagen, đã nói: “Không có cách nào dễ dàng khắc phục nhanh tình trạng này”.

Theo Khánh Ly